Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan?

Ook in 2025 hebben wij onverminderd ingezet op het versterken van de sociale basis, waar het bevorderen van gezondheid en preventie integraal onderdeel van uitmaken. Dit hebben wij gedaan in samenwerking met onze partners in het sociaal domein en binnen de eerstelijnszorg. Binnen de domeinoverstijgende samenwerkingsverbanden wordt steeds meer gewerkt volgens de principes van het gedachtegoed Positieve Gezondheid. Door het aanbieden van verschillende workshops hebben wij bijgedragen aan de implementatie van dit gedachtegoed binnen onze gemeente.

Naast onze reguliere inzet op het gebied van lichte ondersteuning en preventieve activiteiten, hebben we ook ingezet op innovatie en het verder uitbouwen van succesvolle ketenaanpakken. Voorbeelden hiervan zijn de actieve coalitie van partners rondom Kansrijke Start, die zich richt op de eerste duizend dagen van een kind en met de ketenaanpak valpreventie voor ouderen.

In 2025 heeft het college de visie op de sociale basis ‘Verbonden in verscheidenheid: de sociale basis in kern en buurt’ vastgesteld. Deze visie richt zich op wat er nodig is om onze sociale basis te versterken. In verschillende landelijke akkoorden en programma’s wordt ook gesproken over het belang van een sterke sociale basis en de beweging van zorg naar gezondheid.

Activiteiten

Toelichting

01. Het bieden van preventieve opvoed- en opgroeiondersteuning

Naast onze reguliere inzet op opvoed- en opgroeiondersteuning, hebben wij in 2025 de ketenaanpak binnen het programma Kansrijke Start verder opgezet en versterkt. We hebben een actieve en betrokken coalitie gevormd waarin het Centrum voor Jeugd en Gezin, MeerWaarde, de GGD en verloskundigen structureel samenwerken. Hierdoor zijn partijen met elkaar verbonden, is kennis gedeeld en zijn gezamenlijke ambities vertaald naar concrete acties.

Met inzet van Kansrijke Start-middelen is het Ouder en Kind Inloopspreekuur (OKI) in 2025 uitgebreid door MeerWaarde, waardoor ouders laagdrempelig terecht kunnen met vragen over opvoeden en opgroeien. Daarnaast is een belangrijke stap gezet in de preventieve ondersteuning rondom zwangerschap door te starten met CenteringZwangerschap. CenteringZwangerschap is een vorm van verloskundige zorg waarbij zwangeren in groepsbijeenkomsten met vrouwen die rond dezelfde tijd zijn uitgerekend gezamenlijk medische controles krijgen en actief in gesprek gaan over zwangerschap, gezondheid, leefstijl, bevalling en de babytijd. Hiervoor zijn trainingen voor verloskundigen bekostigd, waarmee groepsgewijze begeleiding en voorlichting aan deze (aanstaande) ouders mogelijk wordt gemaakt.

02. Zorg dragen voor publieke gezondheidszorg

In 2025 werden twee gezondheidsmonitors opgeleverd: jongvolwassenen (16-25 jaar) en volwassenen en ouderen. Hieruit bleek dat de mentale gezondheid van jongvolwassenen nog steeds een zorgpunt is. De resultaten van de monitors hebben we gebruikt als beleidsinput, zoals voor de visie op de sociale basis.

In regionaal verband hebben we de GGD ondersteund bij de aanpak voor het verhogen van de vaccinatiegraad. Hiervoor hebben we ingezet op de toegankelijkheid en nabijheid van vaccinatielocaties in onze gemeente. Het behalen van een hogere vaccinatiegraad is een proces van lange adem. Ondanks dat is voor bepaalde ziektes en bepaalde leeftijdsgroepen de vaccinatiegraad in onze gemeente al licht verbeterd, zoals de Difterie Kinkhoest Tetanus Polio (DKTP) vaccinatie voor zuigelingen, die nu net boven de 90% ligt.

Naast het monitoren van de gezondheid van onze inwoners en het uitvoeren van vaccinatiecampagnes, voerde GGD Kennemerland in 2025 veel andere taken op het gebied van publieke gezondheid voor ons uit, zoals de jeugdgezondheidszorg, infectieziektenbestrijding en advisering en hulp wat betreft seksuele gezondheid.

Voor huisvesting eerstelijnszorg hebben wij de opgave en onze ondersteunende rol uitgewerkt in ons B&W-besluit d.d. 3 juni 2025 (12184661). Inmiddels is de wachtlijst voor huisartsen drastisch gedaald, mede omdat in november 2024 en in april 2025 twee huisartsenpraktijken zijn geopend.

03. Zorg dragen voor collectieve preventie

Om gezondheidsachterstanden te verkleinen, hebben we in samenwerking met de GGD, Team Sportservice en lokale vrijwilligersorganisaties twee nieuwe projecten opgezet om vaardigheden en kennis over (mentale) gezondheid en voeding te vergroten en sporten mogelijk te maken voor inwoners met een migratieachtergrond. Ook zijn we in 2025 met de GGD gestart met een lokale antirook-aanpak.

Daarnaast loopt de Gezonde School-aanpak goed, in onze gemeente waren er aan het eind van het schooljaar 22 scholen in het bezit van de titel ‘Gezonde School’. Ook zien we dat de aangeboden webinars steeds beter bekeken worden. Zo waren er uit de regio meer dan 1.100 aanmeldingen van ouders voor de webinar over de online leefwereld van kinderen.

Ook in 2025 hebben we samengewerkt met de GGD in het regionale project huidkankerpreventie. In het zonseizoen zijn er op 25 plekken uitgiftevoorzieningen voor gratis zonnebrandcrème geplaatst. Ook is via de voedselbank gratis zonnebrandcrème verspreid. Daarnaast liep opnieuw een publiekscampagne voor bewustwording van huidkanker.

Per 2025 hebben we een nieuwe subsidieregeling voor het AED-netwerk vastgesteld. Waar we voorheen het organiseren van AED-trainingen subsidieerden, stimuleren we nu ook de aankoop van nieuwe AED's en buitenkasten door een gedeelte van de kosten te subsidiëren. We zien dat deze verruiming aanslaat en in 2025 heeft geleid tot een nog beter dekkend AED-netwerk.

Tenslotte hebben we in 2025 ons uitvoeringsplan voor het Schone Lucht Akkoord (SLA) vastgesteld. Met dit plan werken wij aan structurele verbetering van de luchtkwaliteit in Haarlemmermeer. Het plan bevat meerdere concrete maatregelen. Een bewustwordingscampagne rondom houtstook en de invoering van een zero-emissiezone op Schiphol Centrum zijn activiteiten die wij in dit kader in 2025 uitgevoerd hebben.

04. Zorg dragen voor zorg- en ondersteuning van ouderen

In 2025 is de ketenaanpak valpreventie in Haarlemmermeer zowel inhoudelijk als organisatorisch verder versterkt. Dankzij de inzet van een breed partnerschap, herkenbaar aanbod, mobiele voorzieningen en ambassadeurs is een groter bereik gerealiseerd en is de aansluiting op de behoeften van verschillende groepen ouderen verbeterd. De ketenaanpak functioneert steeds meer als één doorlopend pad waarin ouderen met een laag, matig of hoog valrisico worden geleid naar passend en structureel beweegaanbod, conform de landelijke richtlijnen. Er zijn 56 cursussen en elf nieuwe structurele activiteiten gerealiseerd. Er zijn 507 valrisicotesten afgenomen.

In 2025 is de ‘Thematafel Ouderen’ voortgezet, de overlegstructuur die voortvloeit uit het IZA. Ook zijn we gestart met een campagne ‘Vitaal ouder worden’ om (toekomstige) ouderen te informeren en te inspireren. We hebben twee gezondheidscafés gehouden waar onderwerpen werden besproken waar ouderen mee te maken krijgen (levensloopbestendig wonen en keuzes rondom het levenseinde). Ook hebben we het project ‘Stadsreporters’ uitgerold, waarin oudere inwoners reportages maken in hun buurt over onderwerpen die ze bezighouden. Om zo andere ouderen te inspireren. In 2025 hebben we in Badhoevedorp het project ‘Dementievriendelijk Badhoevedorp: een betekenisvolle daginvulling voor iedereen’ afgerond. Op basis van de behoefte in Badhoevedorp hebben we een inloophuis voor mensen met dementie geopend.

In 2025 is ingezet op de verdere doorontwikkeling van BuurtSaam in Overbos, Hoofddorp, dat in deze fase verdergaat onder de naam Samen Buurten, in nauwe samenwerking met de Wijkraad Overbos, MeerWaarde en Podium voor Architectuur. Op basis van het opgeleverde startpakket is samen met de wijk verkend waar kansen liggen voor slimmere samenwerking en waar sociale programmering mogelijk is op de door BuurtSaam benoemde ankerpunten. Daarnaast is via MeerWaarde ingezet op community building, onder andere door verbindingen te leggen met het project Welzijn+ in Overbos. Podium voor Architectuur heeft zich gericht op placemaking, onder meer rondom de Stad Zaandam. Parallel hieraan is samen met de Wijkraad Overbos gewerkt aan de doorontwikkeling van een digitaal platform voor de wijk.

05. Zorg dragen voor openbare geestelijke gezondheidszorg

In 2025 hebben we -samen met onze ketenpartners- bemoeizorg in het kader van de Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) georganiseerd en uitgevoerd. Deze richt zich op het voorkomen van maatschappelijke uitval en dakloosheid als gevolg van een multi-probleemsituatie zoals verslaving, huisvestingsproblematiek en (ex) psychiatrische problematiek. Signaleren en toeleiden naar hulp is hierbij één van de speerpunten. Het gaat hierbij om inwoners die zelf geen hulpvraag uiten of hulpverlening weigeren.

Samen met onze ketenpartners GGD, GGZ en Brijder zijn we in 2025 gesprekken gestart om deze aanpak te versterken met ambulante verslavingszorg. In 2025 is dit door capaciteitsgebrek niet gelukt.

06. Bieden van informatie en advies en lichte begeleiding

Op het gebied van ondersteuning van inwoners in een kwetsbare situatie werkten wij met MeerWaarde en ketenpartners. MeerWaarde is alliantiepartner in het kader van Meer Voor Elkaar (partners in sociaal domein), de aanpak van eenzaamheid, de Regenboogagenda, het Lokaal Sportakkoord en Welzijn op Recept. Een aantal van deze onderdelen valt onder het GALA. We faciliteerden Humanitas in het op locatie beschikbaar stellen van vrijwilligers die hielpen bij de thuisadministratie. Humanitas en SchuldHulpMaatje boden verder ook individuele hulp aan via huisbezoeken door vrijwilligers. Daarnaast boden vrijwilligers laagdrempelige ondersteuning in het inloopspreekuur van de samenwerkende zelforganisaties voor inwoners met een migratieachtergrond (Stichting Maatschappelijke ondersteuning Migranten en Stichting Islamitisch Sociaal Cultureel Centrum Haarlemmermeer). Voor diverse vrijwilligersorganisaties biedt Maatvast faciliteiten, zodat zij op locatie hun hulp kunnen bieden aan individuele inwoners. Medewerkers van Maatvast bieden ondersteuning en verwijzen door bij vragen van bezoekers.