Beleidsdoel D: Gemeentelijke wegen, straten en pleinen zijn goed begaanbaar, schoon en veilig.
Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan?
Wij streven ernaar dat de gemeentelijke wegen, straten en pleinen goed begaanbaar, schoon en veilig zijn. Hieronder vallen ook civieltechnische kunstwerken, openbare verlichting en verkeersregelinstallaties (VRI’s). Dit doen wij door het uitvoeren van onderhoud en het vervangen van onze kapitaalgoederen aan het einde van de levensduur. Binnen deze werkzaamheden hebben wij aandacht voor verduurzaming door het toepassen van duurzame materialen en het toepassen van innovatieve, energiebesparende technieken en werkwijzen die leiden tot een terugdringing van CO2-uitstoot. Voorbeelden hiervan zijn de opening van de Circulaire Materialen-Hub en het toepassen van meer gerecyclede grondstoffen in asfalt of bestratingsmaterialen. Ook passen wij levensduurverlengende technieken toe, waardoor onderhoudskosten worden bespaard. Een voorbeeld hiervan is het reviseren van lichtmasten. Wij willen de fysieke leefomgeving vergroenen en klimaatbestendiger maken. Dit doen wij door verhardingen die niet meer in gebruik zijn te vervangen door groen en door het gebruik van tegels met uitsparingen waarin het water beter in de bodem kan stromen en waarin ruimte is voor gras. Goed begaanbare wegen betekent ook het toepassen van gladheidbestrijding in de winter. Hierbij zoeken wij naar een evenwicht tussen kwaliteit, veiligheid en kosten, waarbij het zoutgebruik en de belasting van het milieu door zout zoveel mogelijk worden beperkt.
Tabel 50 Kwaliteit verhardingen
Omschrijving | Eenheid | Indicator | Bron | Metingen1 | Streefwaarden/ prognose | |||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
2018 | 2020 | 2022 | 2024 | 2026 | ||||
Kwaliteit van alle verharding, CROW normering | %voldoende/matig2 | Lokaal | GisiB | 77% | 75% | 84% | 81% | >83% |
Kwaliteit van gesloten verharding (asfaltwegen), CROW normering | %voldoende/matig | Lokaal | GisiB | 91% | 90% | 90% | 94% | >90% |
Kwaliteit van open verharding (kllinkerverharding, trottoirs, CROW normering | %voldoende/matig | Lokaal | GisiB | 66% | 63% | 80% | 70% | >75% |
- Metingen vinden tweejaarlijks plaats.
- De CROW-categorie ‘voldoende en matig’ betekent dat deze wegvakken voldoen aan de normen, maar dat er wegvakken tussen zitten, waarvan de verwachting is dat deze binnen drie tot vijf jaar onderhoud nodig hebben.
Tabel 51 Conditie civieltechnische kunstwerken
Omschrijving | Eenheid | Bron | Metingen1 | Streefwaarden/ | ||
|---|---|---|---|---|---|---|
Vaste kunstwerken | 20132 | 2018 | 20253 | 2029 | ||
Conditieniveau vaste kunstwerken | % Goed | Conditiemeting NEN 2767-4 | 51% | 28,4% | 26% | 30% |
Conditieniveau vaste kunstwerken | % Redelijk | Conditiemeting NEN 2767-4 | 22% | 14,6% | 16% | 9% |
Conditieniveau vaste kunstwerken | % Matig | Conditiemeting NEN 2767-4 | 11% | 0,8% | 6% | 1% |
Conditieniveau vaste kunstwerken | % Slecht | Conditiemeting NEN 2767-4 | 7% | 0,2% | 0% | 0% |
Conditieniveau vaste kunstwerken | % Zeer slecht | Conditiemeting NEN 2767-4 | 0% | 0% | 0% | 0% |
Beweegbare bruggen | 20254 | 2029 | ||||
Conditieniveau beweegbare bruggen | % Uitstekend | Conditiemeting NEN 2767-4 | - | - | 76% | 78% |
Conditieniveau beweegbare bruggen | % Goed | Conditiemeting NEN 2767-4 | - | - | 10% | 12% |
Conditieniveau beweegbare bruggen | % Redelijk | Conditiemeting NEN 2767-4 | - | - | 6% | 6% |
Conditieniveau beweegbare bruggen | % Matig | Conditiemeting NEN 2767-4 | - | - | 6% | 4% |
Conditieniveau beweegbare bruggen | % Slecht | Conditiemeting NEN 2767-4 | - | - | 2% | 0% |
Conditieniveau beweegbare bruggen | % Zeer slecht | Conditiemeting NEN 2767-4 | - | - | 0% | 0% |
- Medio 2024 hebben wij een nieuw inspectiecontract aanbesteed. In het eerste halve jaar van het contract hebben wij voor het gehele areaal een veiligheidsschouw uitgevoerd. Dit is een visuele inspectie voor het signaleren van (acute) bedreigingen voor de gebruiksveiligheid. Hieruit kwam naar voren dat 0,4% van de vaste kunstwerken een hoog veiligheidsrisico heeft. Dit betreft objecten die wij reeds nader monitoren of waarvoor al een investering is aangevraagd om te vervangen. 5,4% van de objecten had een middelmatig risico. Deze objecten hebben wij voor de toestandsinspectie geprioriteerd. 20% van de objecten heeft een laag veiligheidsrisico en 74,3% heeft een zeer laag risico.
- 90% van het areaal is geïnspecteerd.
- Voor 25% van het areaal is een toestandsinspectie uitgevoerd. Hierdoor kan het beeld vertekenend zijn. De verwachting is dat dit beeld de komende jaren wordt bijgesteld en meer richting de streefwaarden/prognose gaat.
- Van de twaalf beweegbare bruggen in beheer bij de gemeente Haarlemmermeer zijn er negen dit jaar geïnspecteerd op bouwdeelniveau op basis van NEN 2767. De resultaten zijn geaggregeerd naar het hoger gelegen elementenniveau. De gemiddelde beweegbare brug heeft 25 à 26 elementen. Op basis van de inspectieresultaten wordt het onderhoud dan wel de vervanging van onderdelen ingepland. Daarnaast worden de bruggen elk kwartaal gemonitord op functionaliteit en veiligheid.
Tabel 52 Openbare verlichting
Omschrijving | Eenheid | Bron | Metingen | Streefwaarden/ prognose | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2025 | 2026 | |||
Conventionele armaturen openbare verlichting vervangen door LED | % vervangen | LMS | 75% | 83% | 87% | 96% | 94% | 100% |
Energiebesparing openbare verlichting | % ten opzichte van 2013 | LMS | 32% | 37% | 40% | 47% | 46% | 50% |
Kabelnet openbare verlichting Liander vervangen door eigen net | % vervangen | LMS | 93% | 94% | 95% | 97% | 96% | 97% |
Kwaliteit verkeersregelinstallaties | % goed | LMS | 97,3% | 93,2% | 94,6% | 95%1 | 100% | 100% |
- 95% goed betekent dat de resterende VRI's (vier stuks) aan het einde van de levensduur zijn. Vanwege de veiligheid streven wij naar 100% goed en vervangen wij VRI's geheel of gedeeltelijk aan het einde van de levensduur. De vervanging van deze VRI's is in 2025 gestart en wordt afgerond in 2026, waarmee de kwaliteit weer op 100% komt.
Activiteiten
01. Het duurzaam beheren van wegen, straten en pleinen |
02. Het schoonhouden van straten en bestrijden van gladheid |
03. Het duurzaam beheren van de civieltechnische kunstwerken |
04. Het duurzaam beheren van de openbare verlichting |
05. Het duurzaam beheren van de Verkeersregelinstallaties (VRI’s) |
Toelichting
01. Het duurzaam beheren van wegen, straten en pleinen
Uit de meest recente globale visuele weginspecties uit 2024 bleek dat 81% van ons areaal op dat moment voldeed aan de daaraan gestelde eisen. Met name de kwaliteit van de open verhardingen blijft achter. Hoewel de kwaliteit van gesloten verhardingen (asfalt) voor het merendeel nog voldoende is, scoort een groot gedeelte matig. Dit betekent dat wij verwachten dat hier ook binnen vijf jaar groot onderhoud moet plaatsvinden. Er zijn nog geen nieuwe inspectiegegevens beschikbaar; deze volgen in 2026.
We hebben ons op basis van de huidige inspectiegegevens vooral gericht op het herstel van open verhardingen. Wij hebben per wegvak bekeken wat nodig was om het wegvak veilig te houden totdat het wordt hersteld binnen de gebiedsgerichte aanpak. Wij hebben een subsidie toegekend gekregen voor het gebruik van cementloze straatstenen in Rijsenhout. Deze straatstenen verminderen de uitstoot van CO₂. In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen staat meer informatie over het onderhoud en het vernieuwen van wegen.
02. Het schoonhouden van straten en bestrijden van gladheid
We hebben ons gericht op het schoon en veilig houden van de openbare ruimte. Dat deden we door de dagelijkse straatreiniging uit te voeren en gladheid te bestrijden wanneer dat nodig was. Hiermee dragen we bij aan het goed begaanbaar, schoon en veilig houden van gemeentelijke wegen, straten en pleinen.
We hebben gewerkt volgens de vastgestelde beeldkwaliteitseisen uit het Beheerkwaliteitplan (BKP). De werkzaamheden bestonden onder meer uit het vegen van straten en goten, het verwijderen van zwerfafval en onkruid, en het controleren van de kwaliteit in de openbare ruimte. Waar nodig zijn afwijkingen besproken met onze uitvoerende partners en opgelost.
Tijdens het strooiseizoen hebben wij op basis van het gladheidsmeetsysteem, weersverwachtingen en meldingen vanuit de omgeving gerichte strooiacties uitgevoerd. Bruggen en onderdoorgangen worden sneller glad door opvriezing dan overige delen van de infrastructuur. Vanaf het begin van het gladheidsseizoen 2025–2026 is daarom een aparte bruggenroute ingevoerd, zodat deze risicovolle locaties gericht kunnen worden behandeld zonder een volledige strooironde te hoeven rijden. Dit draagt bij aan een veilige en efficiënte gladheidsbestrijding, met extra aandacht voor belangrijke fietsroutes.
Daarnaast hebben wij gewerkt aan verdere verbetering van de gladheidsbestrijding, onder andere door het actualiseren van de strooikaart en het verwerken van signalen vanuit de Fietsersbond en de dorps- en wijkraden.
03. Het duurzaam beheren van de civieltechnische kunstwerken
Om de veiligheid en beschikbaarheid van civieltechnische kunstwerken te behouden hebben we planmatig onderhoud uitgevoerd en hebben wij civieltechnische kunstwerken gerenoveerd of vervangen. Hierbij hebben we zoveel mogelijk materialen hergebruikt, wanneer de kwaliteit en de levensduur dit toelieten. In andere gevallen hebben we gebruikgemaakt van innovatieve en duurzame materialen. Bij aanbestedingen sturen wij op zo min mogelijk uitstoot van CO2 en stikstof. Bij het inhijsen van de nieuwe fiets- en voetgangersbrug in het Liniepad in Vijfhuizen is bijvoorbeeld gebruikgemaakt van elektrische hijskranen. Dit is een belangrijke stap in de verduurzaming van projecten. Zo proberen we de thema’s circulair en duurzaamheid zo veel mogelijk mee te nemen bij het beheer.
Zowel het planmatige onderhoud als de renovaties en vervangingen hebben we gebaseerd op de meerjarenplanning die we aan de hand van de inspectieresultaten hebben opgesteld (zie Tabel 51) en zo nodig bijgesteld. In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen gaan wij verder in op het onderhoud en de vernieuwing van kunstwerken.
De brugbediening is uitbesteed aan De Waterwolf. Door de groei van waterrecreatie neemt het gebruik van de Ringvaart toe, wat leidt tot meer brugopeningen. Om dit te beheersen nemen we deel aan het provinciale programma Blauwe Golf, dat de doorstroming op weg en water wil verbeteren. Evaluaties tonen positieve effecten: minder wachttijden, efficiëntere bediening en betere afstemming met hulpdiensten. Dankzij datadeling worden brugopeningen geoptimaliseerd, wat resulteert in kortere reistijden voor weggebruikers en snellere doorvaart voor scheepvaart.
04. Het duurzaam beheren van de openbare verlichting
Om energie te besparen zijn inmiddels ruim 46.000 van de 48.000 lichtpunten van de openbare verlichting (OVL) voorzien van dimbare ledlampen. In 2026 wordt de overstap van conventionele verlichting naar led grotendeels afgerond. Daarmee behalen we al in dat jaar de landelijke doelstelling van het Energieakkoord: 50% energiebesparing ten opzichte van 2013. Dat is vier jaar eerder dan gepland. Ook voldoen we zo aan de motie van de Tweede Kamer, die voorschrijft dat de OVL in alle gemeenten in 2028 volledig op ledverlichting moet werken.
Daarnaast hebben we een deel van het kabelnet van de OVL aan het einde van de levensduur vervangen door een eigen OVL-net. Zo kunnen storingen sneller en beter worden opgelost. Een kwart van de OVL-meetverdeelkasten (125 stuks) is inmiddels slim gemaakt. De komende jaren breiden we dit verder uit. Met lichtcellen kunnen we efficiënter schakelen en worden kabeldefecten automatisch gemeld, wat extra energiebesparing oplevert.
We hebben ook ingezet op circulair hergebruik. Zo zijn lichtmasten van 40 jaar oud gereviseerd en opnieuw ingezet. Hierdoor krijgen ze een levensduur van nog eens 50 jaar, waardoor ze in totaal 90 jaar meegaan. De proef is geslaagd en op ons circulaire erf bouwen we nu een voorraad gereviseerde masten op, die we kunnen inzetten bij grote wijkvernieuwingsprojecten.
Verder zijn we gestart met het testen van innovatieve toepassingen. Op enkele locaties zijn bewegingssensoren geplaatst, zodat verlichting alleen volledig brandt wanneer dat nodig is. In de Sleutelbloemstraat in Badhoevedorp is bovendien een pilot gestart met laadpunten voor elektrische auto’s in lichtmasten. Drie masten met elk twee laadpunten zijn dit jaar officieel in gebruik genomen. Als deze proef succesvol blijkt en de laadpunten intensief gebruikt worden, dan willen we deze oplossing breder toepassen binnen de gemeente.
In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen staat meer informatie over het onderhoud en de vernieuwing van de Openbare Verlichting.
05. Het duurzaam beheren van de Verkeersregelinstallaties (VRI’s)
Om de doorstroming van het verkeer te verbeteren en de uitstoot van CO2 te beperken zijn de toepassing van innovatieve technieken, zoals wachttijdvoorspellers en thermische camera's voor langzaam verkeer en aftellers voor autoverkeer, verder uitgebreid. De proef van een jaar met de zogenaamde Schwung-app liep door tot 1 juli 2025. Na de proefperiode is de app in gebruik gebleven. De Schwung app werkt op zestien kruispunten in Haarlemmermeer. Deze app zorgt ervoor dat een fietser die de app gebruikt bij de nadering van een kruispunt een grotere kans heeft op groen licht, waardoor de fietser niet hoeft te stoppen. Vanaf de start van de proef hebben we een groei in het gebruik van de Schwung-app gezien. Vooral woon-werkverkeer maakt graag gebruik van Schwung.
Wij vervangen onze verkeerslichten aan het einde van hun levensduur door intelligente VRI's (iVRI's). Het voordeel van deze iVRI's is dat zij werken met moderne technieken, waardoor de iVRI sneller en flexibeler is met het regelen van het verkeer en hierop ook software van andere leveranciers gebruikt kan worden. De mogelijkheid om actuele verkeerslichtinformatie te delen passen wij op het ogenblik niet toe. Wij leggen geen verbinding tussen de iVRI en de gebruiker. Uit ervaringen van omliggende gemeentes en de provincie blijkt dat de communicatieverbindingen hoge kosten met zich meebrengen, terwijl er weinig gebruikers zijn. De hulpdiensten zien wel een voordeel in de iVRI en zij willen investeren in hun voertuigen om hiervan gebruik te kunnen maken. Gesprekken hierover met de hulpdiensten lopen momenteel.
Om ons areaal VRI's verkeersveilig te houden zijn de VRI's onderhouden en aan het einde van de levensduur vervangen. Hierbij is gemonitord of onze VRI's nog voldoende zijn afgestemd op de actuele verkeersstromen. In de paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen gaan we nader in op het onderhoud en de vernieuwing van de VRI's.